درس سوم
واحد حرکت
آیا برای زدن یک ضربه موفق نیازی به دانستن میزان و  مقدار نیروی انتقالی توسط بازیکن به چوبدست و در نهایت به توپ ضربه در میان است؟
آیا پیش بینی و اندازه گیری میزان طی شدن مسافت لازم برای توپ هدف و توپ ضربه ضروریست؟
آیا میدانید برای طی شدن مسیر مطلوب توسط توپ ضربه چه عواملی را باید در نظر گرفت؟
آیا مصرف بهینه انرژی تنها در حد یک شعار است و یا  باید آنرا تبدیل به یک شعور کرد؟
مراحل رسیدن به آمادگی بازیکن برای ایستادن ، هدف گیری و زدن ضربه به توپ ضربه را در درس اول بطور مبسوط شرح دادیم. در صورت لزوم به آن رجوع
نمایید و بخاطر داشته باشید که رعایت تمام موارد ایستایی در مقدمه درس یک را رعایت کنید و سپس این آزمایش را انجام دهید:
چند توپ را بحالت مماس با یکدیگر بگونه ای بر روی سطح میز قرار دهید که تمام توپها در راستای یکدیگر قرار گیرند و در همین حال با یکی از جداره های
کناری میز در تماس باشند. چنانچه با یک توپ دیگر به اولین توپ از این تجمع ضربه ای وارد شود ملاحظه خواهید کرد که فقط و فقط یک توپ از این توپها
و آنهم توپی که در انتهای راستای توپهای مماس با یکدیگر قرار داده شده است در همان راستا و در جهت مخالف این تجمع به حرکت در می آید. در ادامه
آزمایش چنانچه دو توپ را به تجمع اولیه توپها برخورد دهیم فقط و فقط دو توپ واقع در سمت مخالف این تجمع به حرکت در آمده و در همان راستا به حرکت در می آیند.
چنانچه توپهای برخورد دهنده را افزایش دهیم درست به همان تعداد و نسبت توپهای برخورد شده در راستای باند جانبی به حرکت در خواهند آمد.
البته فرض بر این است که تمامی این توپها از لحاظ وزن، حجم، تراکم مولکولی، وزن مخصوص و ... با یکدیگر یکسانند.
هر گاه شدت این برخوردها را افزایش دهیم فقط و فقط باعث ازدیاد مسافت حرکتی توپهای برخورد شده میگردیم ولی تعداد بیشتری از توپها به حرکت در نخواهند آمد
و نسبت تعداد توپهای برخورد دهنده با توپهای برخورد شونده مساوی باقی خواهند ماند.
با سرعت مطمئنه برانید جمله ای است که بیشتر برای امر رانندگی بکار گرفته شده است اما در مورد بیلیارد میتوان آنرا کمی تغییر داد و بجای سرعت مطمئنه از
سرعت لازمه استفاده کرد. از اتلاف انرژی غیر ضروری بپرهیزید تا دچار خستگی عضلانی نگردید زیرا در صورتیکه دچار این نوع خستگی جسمانی شوید دستگاه
فرماندهی مغزی ناچار است بخشی از دستورات صادره را برای برطرف کردن این نقیصه بکار بندد و نمیتواند تمام نیرو و توان تمرکزی خود برای بالا بردن ضریب
توفیق در امر صحت ضربه مورد نظر شما را مورد استفاده قرار دهد.
یک نقطه را برای استقرار اولیه توپ ضربه بر روی میز در نظر بگیرید. چند نقطه ممکن الوصول برای رساندن توپ سفید به آنها بر روی میز وجود دارد؟ بی
نهایت؟ بسیار خوب. آیا میتوان برای رساندن توپ ضربه به تمام این نقاط، بی نهایت بار به تمرین پرداخت؟ چه زمانی را باید برای تمرین کردن صرف نمود؟
اگر فرصت بی نهایتی در اختیارتان نیست میتوانید سطح میز بازی را به واحدهای معین و مشخص و برابر تقسیم نموده و هر یک قسمت از این تقسیم بندی را به عنوان
یک واحد حرکتی مد نظر قرار داده و تمرینات خود را محدود اما متمرکز انجام دهید.
با استفاده از وجب و انگشتان خود یکی از باندهای عرضی میز را اندازه گرفته و آنرا به تعداد واحدهایی که بخش پذیر با عدد صحیح باشند تقسیم نمایید.
معمولاً عرض میزهای بازی سیاه سرشناس را به 4 قسمت و عرض میزهای بازی مارمولک را به 6 قسمت مساوی تقسیم مینمایند. با انجام این تقسیم بندی واحد حرکتی
تمرینی یکسانی و هم اندازه ای را بدست بیاورید.
پس از این تقسیم بندی چنانچه نقطه استقرار اولیه توپ ضربه بر روی میز مشخص گردد، جایگاه ایستایی ثانویه توپ ضربه پس از وارد آوردن نیرو به آن در نقطه ای
به فاصله یک واحد حرکتی خواهد بود، به شرطی که نوک چوبدست به سطح توپ ضربه برخورد کرده و در نقطه مشترک در هنگام برخورد با توپ ضربه توقف کامل داشته
و در راستای حرکت توپ ضربه به حرکت در نیاید.
 این نوع ضربه را ضربه سطح مینامیم که اولین نوع از ضربات آموزشی « ادیبان » میباشد. در درس ششم به شرح و توضیح درباره انواع و اقسام دیگر ضربات خواهیم پرداخت.
حال اگر نقطه ایستایی ثانویه برای توپ ضربه در فاصله 2 واحدی از نقطه استقرار اولیه این توپ مورد نظر باشد قطعاً میبایستی 2 برابر نیروی اولیه را
به توپ ضربه وارد نمود تا این مسافت پیموده شود. این در شرایطی است که فعلاً از تبدیل انرژی حرکتی به انرژی صوتی به هنگام برخورد توپها با صحبتی
به میان نیاید و از میزان اصطکاک توپ ضربه با سطح میز و سایر عوامل بازدارنده در این موارد صرف نظر شود.
نقطه استقرار اولیه توپ ضربه را نقطه ( 0 ) و نقطه ایستایی ثانویه این توپ را نقطه ( 1 ) نامیده و میزان مسافت طی شده را یک واحد حرکتی مینامیم و برای
رسیدن به دیگر نقاط تقسیم بندی شده میبایستی تعداد واحدهای مورد لزوم برای رسیدن به آن نقطه را با احتساب مبادی 1 در نظر گرفته و آنها را محاسبه نمود.
به این ترتیب میتوانیم تصویر ثابتی از میزان و مسافت مورد لزوم بدست آورده و آن را در موارد ضربه های لازمه در آینده به عنوان پایه و ملاک مورد استفاده
قرار داد. مثلاً برای رساندن توپ ضربه از یک  سرطولی میز بازی مارمولک  به سمت دیگر میز باید 12 برابر نیروی حرکتی مورد لزوم برای طی شدن مسیر یک
واحدی را به توپ ضربه وارد نمود تا این مسافت پیموده شود.
سؤال: آیا برای به حرکت درآوردن توپ ضربه میبایستی به آن نیرو وارد کرد؟ آیا این نیرو قابل اندازه گیری است؟ آیا میزان مسافت طی شده توسط توپ
ضربه پس از اعمال این نیرو قابل اندازه گیری و محاسبه است؟
اگر پاسخ شما به سؤالات فوق مثبت است این سؤال را مطرح میکنیم: چرا آنان که مدعی تدریس علمی بیلیارد در سطح جهانی هستند به مقوله تعیین واحد حرکتی
کمترین توجه را کرده اند؟ چند درصد از بازیکنان به علت عدم رعایت انتقال نیروی صحیح تصویر مطلوب را برای ادامه نوبت بازی خویش از دست داده اند؟
ادیبان برای این درس اهمیت فوق العاده ای را یادآور میشود و از دوستداران روش تدریسی خود میخواهد که قبل از ورود به درس های دیگر با تمرکز تمام به
تمرین کامل این درس بپردازند و با وجب به وجب سطح میز بازی آشنا گردند.
 در درس چهارم به گفتار در مورد اثرات برخورد توپها با جداره ها و باندهای میز خواهیم پرداخت.

شکل ( 1 )
شکل فوق نشانگر یک واحد حرکتی بر روی میز بازی مارمولک میباشد.

شکل ( 2 )
شکل ( 2 ) نشانگر دو واحد حرکتی در عرض میز بازی مارمولک میباشد. چند واحد در طول؟

شکل ( 3 )
شکل ( 3 ) نشانگر تقسیم بندی مربعی شکل میز بیلیارد است. اندازه هر ضلع این مربع به عنوان معیار اندازه گیری برای یک واحد حرکتی محسوب میگردد.

تمرین درس 3 ورود

صفحه اصلی درس ها

صفحه اصلی تدریس